Eenzaamheid is geen zwakte.

Er zijn onderwerpen die je niet "even" in een post propt. Dit is er zo één.

Ik schrijf dit vanuit een plek die ik goed ken: niet als expert met een theorie, maar als mens die het onderweg heeft gevoeld, en het daarna, ook in mijn werk als coach, steeds vaker herkende in gesprekken met anderen.

Tijdens 99%RIDE, mijn solofietstocht van bijna twee jaar, 31.000 kilometer van Alaska naar Patagonië, waren er dagen waarop ik me precies had voorgesteld hoe het zou zijn.

Vroeg wakker worden in een klamme tent. Koffie op een wiebelig brandertje. De eerste kilometers in de ochtendkou, nog half in slaap, half in gesprek met de weg, met mezelf.

En dat klopte ook allemaal.

Maar er waren ook momenten die ik niet had zien aankomen.

De eerste keer dat ik in een buitenlandse supermarkt stond, mijn handen om een mandje, omringd door mensen die praatten, lachten, belden… en ik ineens voelde: niemand hier kent mijn naam.

De avond dat ik alleen in mijn tent lag, telefoon zonder bereik, en me realiseerde dat ik die dag niemand echt had aangeraakt: geen handdruk, geen knuffel, geen schouderklop.

Je verwacht vermoeide benen. Je verwacht regen, tegenwind, navigatiefouten, lekke banden en andere materiaalpech. Je verwacht niet dat eenzaamheid zich gedraagt als een sluipmoordenaar: stil, geduldig, en ineens staat 'ie naast je bed. In mijn geval een luchtbed ;-)

Sommige mensen lijken gemaakt voor alleen zijn. Die laden op van stilte, van een huis waar niemand iets van ze wil, van dagen waarop ze alleen hun eigen agenda horen. Ik heb dat stuk ook in me: de vrijheid van soloreizen, de eenvoud van alles op je fiets hebben, kan intens gelukkig maken.

Maar er is nog een andere laag.

Hoe langer ik onderweg was, hoe meer ik merkte wat er ontbreekt als je structureel geen echte aanraking hebt. Geen omhelzing bij vertrek. Geen high five na een zware klim. Geen achteloze hand op je arm tijdens een gesprek. Je lijf krijgt wel beweging, maar geen bevestiging.

En ergens daar, tussen vrijheid en gemis, begon een ander besef te knagen: niet iedereen heeft dezelfde "standaardinstelling" als het gaat om alleen zijn. Waar de één heel goed gaat op stilte, heeft de ander mensen nodig als zuurstof. Dat zit niet alleen in karaktertrekken; dat zit dieper, in hoe we als mens gebouwd zijn.

Afgelopen weekend las ik in de krant cijfers die dat gevoel onderstreepten. In Amsterdam voelt inmiddels iets meer dan de helft van de volwassenen zich in meer of mindere mate eenzaam. Landelijk ligt dat rond de 46 procent. Dat zijn niet "een paar pechvogels"; dat is bijna één op de twee.

Een flink deel daarvan ervaart zelfs sterke eenzaamheid, die variant die niet zomaar weggaat met "druk zijn" of een volle agenda. Bij jongeren zijn die percentages soms nog hoger dan bij 65-plussers.

Toen ik dat las, dacht ik terug aan die vele nachten in mijn tent, ergens langs een onbekende weg. Ik had goed gegeten, voelde me fit, de route voor de volgende dag gepland. Alles "OK". En toch lag ik in het donker met dat rare, schrijnende gevoel dat, als ik nu van de kaart zou verdwijnen, het even zou duren voordat iemand het echt doorhad.

Niet omdat de mensen thuis niet om me gaven. Maar omdat fysieke afstand zich in mijn hoofd vertaalde naar emotionele afstand.

Dat is het venijnige van eenzaamheid: het gaat niet over hoeveel mensen je technisch gezien "hebt" in je leven, maar over hoe verbonden je je op dat moment voelt. Je kunt je in je eentje op een berg diep gedragen voelen door een paar mensen die aan je denken. En je kunt in een vol café zitten en je toch compleet losgekoppeld voelen.

Wat mij redde, waren geen grote inzichten, maar kleine, bijna eenvoudige dingen.

Een spraakbericht naar iemand thuis na een zware dag. Even toegeven in een appje: "Vandaag was niet zo leuk als de foto's op socials doen vermoeden." Een kort gesprek met een barman die vroeg waar ik vandaan kwam, en niet genoegen nam met "uit Nederland", maar doorvroeg tot er een echt gesprek ontstond.

Dat soort momenten braken de bubbel. Ze veranderden niets aan de route, maar alles aan het gevoel dat ik niet helemaal uit de wereld was gevallen.

En ergens onderweg realiseerde ik me: als ik, vrijwillig op een fiets in het buitenland, met een warm thuis als basis zó geraakt kan worden door een paar dagen minder verbinding… hoe is het dan voor iemand die al maanden of jaren in een stil huis zit? Voor iemand die niet even kan terugvallen op een partner, vrienden, werk?

In een land waar bijna de helft van de volwassenen aangeeft zich eenzaam te voelen, is dat geen randverschijnsel. Het is achtergrondruis geworden. Alleen praten we er zelden over, tenzij het in een rapport staat.

Ik schrijf dit niet omdat ik eenzaamheid zelf zo "onder de knie" heb, maar omdat ik zie hoe vaak ze meeloopt in het leven van anderen. De afgelopen vier jaar heb ik in mijn werk zó veel mensen gesproken die ergens, zichtbaar of tussen de regels door, eenzaamheid ervaren. Mensen kwamen voor coaching of advies over werk, keuzes of stress, maar de grootste opluchting zat vaak simpelweg in het feit dat er even iemand écht luisterde. Geen oplossing, geen quick fix, maar een echt gesprek. Dat alleen al maakte dat mensen zich aan het einde net een stukje minder alleen voelden.

Wat ik wél heb geleerd, op de fiets, in het buitenland, in die stille momenten alleen in de tent en onderweg, is dat eenzaamheid geen bewijs is dat je tekortschiet. Het is een signaal. Een soort intern dashboardlampje dat zegt: hey, je bent gebouwd voor verbinding; je systeem mist iets.

En dat signaal vraagt zelden om één groot gebaar. Vaker om iets kleins:

•      een eerlijk bericht naar iemand sturen;

•      "zullen we wandelen?" in plaats van "alles goed?";

•      toegeven, al is het alleen tegen jezelf, dat je iemand mist.

Misschien herken je die stille eenzaamheid bij jezelf. Misschien zie je haar vooral bij iemand anders. Welke kleine stap zou jij deze week kunnen zetten om óf zelf iemand op te zoeken, óf juist diegene te zijn bij wie een ander zich even wat minder alleen voelt?

Als dit je raakte en je merkt dat dit thema ergens meeloopt in jouw leven: je hoeft het niet alleen te dragen. Plan gerust een eerste gesprek via dirkspits.com/contact.

Vorige
Vorige

Micro-beslissingen.

Volgende
Volgende

Coaching voor mij.