Het Schild

Op een verjaardag liep een onbekende vrouw op mijn dochter af, vriendelijk, met een brede glimlach. Binnen een seconde draaide mijn dochter haar hoofd weg en drukte haar gezicht in mijn schouder. Armen om me heen, klein gemaakt.

Niemand heeft haar dat geleerd. Het werkt gewoon. Een instinctieve manier om jezelf te beschermen tegen iets dat op dat moment te veel is.

Ik herken dat gebaar bij mezelf, alleen minder zichtbaar. Bij mij zit het niet in wegduiken, maar in het niet laten zien wat er vanbinnen gebeurt. Ik kan onder druk kalm blijven terwijl er intern van alles speelt. Dat is mijn schild: niet het wegstoppen van gevoel, maar het beheersen van wat naar buiten komt.

Ik bouwde die vaardigheid vooral toen ik relatief jong manager werd, nog voordat ik mezelf goed kende. Beslissingen nemen die niet bij iedereen goed vielen vroeg iets van me. Ik leerde mezelf rustig te houden terwijl anderen reageerden.

Dat vermogen is geen zwakte. Het is iets waar mensen op leunen, juist omdat je niet zichtbaar breekt onder druk. Maar het heeft ook een keerzijde. Wie heel goed is in het beheersen van wat hij laat zien, wordt door anderen minder goed aangevoeld. En soms voel je het zelf ook later dan je zou willen.

Sinds ik vader ben

Sinds ik vader ben, let ik hier meer op. Niet alleen bij mijn dochter, maar bij kinderen en tieners om me heen. Je ziet het al vroeg ontstaan, dat eerste moment waarop iemand besluit iets niet meer te laten zien.

Het zet me ook aan het denken over mijn eigen jeugd. Wanneer bouwde ik voor het eerst zoiets op? Ergens tussen de kindertijd en de puberteit leerde ik al dat sommige dingen beter binnen konden blijven. Later juist het tegenovergestelde.

Wat ik nu bij mijn klanten herken

Ik zie datzelfde patroon terug bij mensen die ik begeleid. Iemand die tijdens een moeilijk gesprek zichtbaar kalm blijft, terwijl er van binnen genoeg gebeurt. Ik lees dat vaak af aan lichaamshouding, die zegt vaak meer dan de woorden die iemand kiest.

Dat vermogen wordt gewaardeerd, terecht. Maar het went ook, en wat vanzelf gaat, wordt zelden nog onderzocht op wat het kost.

Niet alleen bij jongeren

Dat mechanisme stopt niet bij jongeren. Ook volwassenen bouwen het op, gevormd door dezelfde soort teleurstelling. Als beloftes een paar keer niet worden waargemaakt, of dat nu bij school, de gemeente, hulpverlening of gewoon in het leven is, bouw je vanzelf iets op om jezelf te beschermen.

En toch is het juist goed om dat schild af en toe te laten zakken. Kwetsbaar opstellen voelt onveilig, maar daar zit meestal de groei. Niet in het overeind blijven, maar in het moment waarop je jezelf laat zien zoals je bent.

Je kunt een schild niet bevelen

Bij mijn dochter, bij mezelf, bij klanten en bij iedereen die zich weleens beschermt tegen teleurstelling, geldt hetzelfde principe. Een schild praat je niet naar beneden in het eerste gesprek. Het zakt pas als de omgeving lang genoeg heeft bewezen dat het veilig genoeg is.

Vertrouwen wordt verdiend, niet gevraagd

Je kunt iemand niet vragen je te vertrouwen. Je kunt alleen, gesprek na gesprek, laten zien dat je er weer bent en dat je niet wegloopt zodra het moeilijk wordt.

Wanneer helpt het jou om kalm te blijven, en wanneer kost het je meer dan het je oplevert? En wanneer heb jij voor het laatst je schild bewust laten zakken?

Herken je dit, bij jezelf of bij iemand tegenover je? Plan een eerste gesprek via dirkspits.com/contact - 45 minuten, in persoon, vrijblijvend.